Wednesday, 15 August 2018



UTANGULIZI




Ufugaji samaki ni kazi ya kupanda, kukuza na kutunza samaki katika mabwawa, mito, mifereji au eneo lililotengwa kwa ajili ya ukusanyaji wa maji, uzio (uliotengenezwa kwa vyuma, nyavu 
au miti) au eneo lolote ambalo udhibiti wake uko chini ya mamlaka ya mfugaji mwenyewe. Mabwawa  ya samaki hutengenezwa au huchimbwa kwa njia tofauti tofauti, yaweza kuwa ni ya 
kuchimbwa na watu (japokuwa ya asili pia huweza kutumika) Samaki pia wanaweza kufugwa baharini au ziwani kwa kutumia vizimba (cages) Pia uzio unaweza kuwekwa katika eneo lolote lililo na maji kama ziwa au baharí au chemichemi.

SATO

Sato /Tilapia wapo wa aina tofauti tofauti kama vile sato wa Mosambique, sato weusi, sato wa victoria na wale shiranus. Tofauti zao ni ndogo sana na mara nyingi ni vigumu kuwatambua.
Ufugaji samaki kwa kiasi fulani si sawa na ukuaji wa samaki katika mito, maziwa na bahari. Tofauti iko katika huduma inayotolewa kwa samaki wafugwao na idadi ya samaki wanaopaswa kuwamo ndani ya eneo husika. Samaki waliofugwa huhitaji kulishwa na kuhudumiwa.

SAMAKI AINA YA KAMBALE

 Kambale (Claries gariepinus), ni aina ya samaki ambao wanafugwa kwenye maji baridi na wanauwezo wa kustahimili mazingira magumu kulinganisha na samaki wengine.Samaki hawa wapo species au wanatajwa kwa majina mbalimbali kulingana na eneo na jamii husika. Samaki hawa unaweza kusikia wakitajwa kwa majina mengine kama vile, kambale channel, koleo, samaki kidevu, samaki wa kwenye matope. N.k. Samaki hawa (kambale) wanakua kwa kiasi kikubwa sana kwanzia kilo 1 na kuendelea. Kambale hawana magamba na wanauwezo wa kustahimili upungufu mkubwa wa oxygen kwenye maji ya bwawa kwakua na mifumo miwili ya upumuaji katika mwili wao.

Ufugaji wa samaki ni sector inayokua kwa kiasi fulani licha ya changamoto zinazo ikabithi sector hii hapa Tanzania. Baadhi ya Watanzania wamekuwa wakifuga samaki katika mabwawa hata kabla ya nchi yetu kupata uhuru. Lakini baadhi ya wafugaji wamekuwa wakitoa matunzo hafifu kwa kutofahamu vizuri mambo ya kuzingatia katika swala zima la ufugaji wa samaki kiasi cha kufanya mavuno kutokua mazuri na kupelekea sector hii kushuka na kukua kwa kusua sua. Kwa miaka ya karibuni, serikali imetilia mkazo utoaji elimu (ugani) wa ufugaji samaki ili kuboresha mafanikio yake.
Green Agriculture co.limited tumekuletea kitabu cha UFUGAJI WA SAMAKI KISASA NA KIBIASHARA, kilichojaa maarifa na utaalamu juu ya ufugaji wa samaki kwanzia mwanzo, namna ya kuandaa eneo la kufugia samaki, mbegu ya samaki, chakula cha samaki,  uzalishaji  wa samaki, (sato na kambale), magonjwa na viumbe waharibifu kwa samaki. Wasomaji wetu wa kitabu hiki watasaidika kuongeza uelewa zaidi kwenye ufugaji wa samaki hususani kwenye uzalishaji wa samaki kama ufugaji wenye tija kwa manufaa ya mkulima ama mfugaji.
Kitabu chetu kinapatikana kwa njia ya Hard copy kikiwa na kurasa zake 49 kumrahisishia mkulima katika usomaji.

Kupata kitabu chetu wasiliana nasi kwa
+255752799673 / 0655859810.
Godfrey, Christopher Sway
 Mtaalamu wa Samaki kutoka
 Sokoine University of Agriculture
 +255752799673 / 0655859810
Kwa mahitaji ya ushauri, utengenezaji na utunzaji wa mabwawa ya samaki wasiliana nasi

Sunday, 24 June 2018


USIMAMIZI WA RUTUBA YA UDONGO KATIKA KUONGEZA UZALISHAJI WA MAZAO


Eng Octavian Lasway

0763347985/0673000103
Kwa msaada wa mtandao na TOAM(Tanzania Organic Agriculture Movement) 
Sehemu ya pili , 
Bofya hapa kusoma sehemu ya kwanza Usimalizi wa rutuba ya udongo sehemu ya kwanza

RUTUBA YA UDONGO

 Rutuba ya udongo ni nini?

 Rutuba ya udongo inafafanuliwa kwa uwezo wake wa kutoa virutubisho vyote muhimu kwa kiasi kinachotosheleza na katika urari sahihi kwa ajili ya ukuaji wa mimea, bila ya kutegemea matumizi ya moja kwa moja ya virutubisho, wakati vipengele vingine vya ukuaji kama vile mwanga, nyuzi joto na maji viko katika hali inayofaa. Uwezo huu hautegemei kwenye wingi wa virutubisho kwenye udongo peke yake, lakini pia kwenye ufanisi wa kubadilisha virutubisho ndani ya duara la virutubisho shambani. Katika kubadilisha virutubisho, viumbe vya udongo vina jukumu muhimu. Huvunja vunja majani na sehemu nyingine zinazotokana na mabaki ya mazao shambani, mbolea ya kijani na matandazo na kuchangia katika kuongeza mabaki ya viumbe hai, ikiwemo na mboji, hazina ya virutubisho muhimu zaidi kwenye udongo. Viumbe hawa pia hutekeleza jukumu muhimu la kuhamisha mabaki ya viumbe hai kwenye udongo hadi hatua ya kuwa mfumo wa madini, ambayo yanaweza sasa kutumika na mimea. Viumbe vya udongo pia hulinda mimea dhidi ya magonjwa na kufanya udongo umeng’enyeke. Ni rahisi kufanya kazi kwenye udongo wenye rutuba, hunyonya maji ya mvua vyema na ni thabiti dhidi ya kujaa tope na mmomonyoko. Huchuja maji ya mvua na kutupatia maji safi ya kunywa. Huzimua (huzuia) tindikali, ambalo hupita kwenye hewa chafu na kutua juu ya udongo, na kuozesha kemikali zinazochafua mazingira kama vile viuatilifu haraka. Na mwisho japo pia ni muhimu, udongo wenye rutuba ni hazina ya ufanisi ya virutubisho na hewa ya kaboni (CO2 ). Kwa njia hii udongo wenye rutuba huzuia mlundikano wa virutubisho kwenye mito, maziwa na bahari na kuchangia katika kupunguza kupanda kwa joto duniani. Katika mazingira ya kilimo cha kibiolojia, rutuba ya udongo kimsingi ni matokeo ya michakato ya kibiolojia na sio virutubisho vya kikemikali. Udongo wenye rutuba uko katika mbadilishano ulio hai na mimea, hujiumba upya na una uwezo wa kujifufua. Sifa za kibiolojia zinaweza kuonekana katika shughuli za ubadilishaji zinazofanyika kwenye udongo, katika uwepo na dalili zinazoonekana za viumbe ndani yake. Jamii ya vijidudu iko thabiti na hufanya kazi katika muda stahiki. Katika mahusiano ya kiekolojia yanayojidhibiti yenyewe, wanyama, mimea na vijidudu wote hufanya kazi kwa manufaa ya wote. Ni jukumu la wakulima kuelewa ekolojia ya udongo hadi kufikia mahali ambapo wanaweza kujenga au kurudishia hali ya uwiano thabiti kwenye udongo. Kama udongo utakuwa hauleti mavuno mazuri mara kwa mara, wakulima wanapaswa kuchunguza sababu ya kufanya hivyo.  


 Sifa za udongo wenye rutuba

 Udongo wenye rutuba:

 a) una virutubisho vingi muhimu kwa ajili ya lishe ya msingi ya mmea (ikiwemo naitrojeni, fosfora, potasiam, kalsiam, magnesia na salfa kwa kupima virutubisho ndani ya udongo utawasiliana na mimi kwa namba za simu mwishoni
 b) una virutubisho vya kutosha vinavyohitajika kwa kiwango kidogo sana na mmea (ikiwemo boroni, kopa, chuma, zinki, manganizi, klorini na molibdenam);
 c) una kiasi stahiki cha mabaki ya viumbe hai kwenye udongo; 
d) una kipimo cha pH katika kiwango kinachofaa kwa ajili ya uzalishaji wa mazao (kati ya 6.0 na 6.8 pia kwa kupima pH wasiliana na mimi)
e) una muundo unaomeng’enyuka; 
f) uko hai kibiolojia; 
g) una uwezo mzuri wa kuhodhi maji na kutoa virutubisho


Kiasi stahiki cha virutubisho vya mmea 

UPIMAJI WA VIRUBISHO VYA UDONGO

Kuna aina 16 ya virutubisho muhimu ambavyo mimea huhitaji ili kukua vizuri. Kati ya elementi hizi 16 muhimu; haidrojeni, kaboni na oksijeni hupatikana kwa sehemu kubwa kutoka kwenye hewa na kwenye maji. Elementi nyingine muhimu hutoka ardhini na kwa ujumla husimamiwa na wakulima. Baadhi ya virutubisho hivi huhitajika kwa wingi katika tishu za mmea na huitwa ‘virutubisho vikubwa’. Virutubisho vingine vinahitajika kwa kiasi kidogo hivyo huitwa ‘virutubisho vidogo’. Virutubisho vikubwa vinajumuisha naitrojeni (N), fosfora (P) potasiam (K), kalsiam (Ca), magnezia (Mg) na salfa (S). Kati ya hizi N, P na K kwa kawaida huisha ardhini kwanza kwa sababu mimea inayahitaji kwa wingi kwa ajili ya ukuaji na maendeleo yao, hivyo hujulikana kama virutubisho vya msingi kupima virutubisho hivi wasiliana na mimi mwenyewe. Ni nadra kwa Ca, Mg na S kuwa kikwazo kwa ukuaji wa mmea, hivyo hujulikana kama virutubisho vya umuhimu wa pili. Pale ambapo udongo una asidi, chokaa mara nyingi huongezewa, ambayo ina kiasi kikubwa cha kalsiam na magnezia. Salfa kwa kawaida hupatikana katika mabaki yanayooza ya viumbe hai. Virutubisho vidogo ni: boroni (B), kopa (Cu), chuma (Fe), kloraidi (Cl), manganizi (Mn), molibdenam (Mo) na zinki (Zn). Kurejeshea mabaki ya viumbe hai kama vile mabaki ya mazao na majani ya miti ni njia bora ya kuipatia mimea inayokua virutubisho vidogo.


 Vitu vinavyowezesha mizizi kufyonza virutubisho kwenye Udongo

 a) Kwanza, udongo lazima uwe na unyevu wa kutosha kuruhusu mizizi ichukue na kusafirisha virutubisho. Wakati mwingine kuipatia mimea maji kutaondoa dalili za upungufu wa virutubisho.
b) Pili, kipimo cha kupima uasidi cha pH ya udongo lazima kiwe katika kiwango fulani ili virutubisho viweze kuachiwa kutoka kwenye punje za udongo. 
c) Tatu, nyuzi joto ya udongo lazima iwe katika kiwango fulani ili unyonyaji wa virutubisho uweze kutokea.
 d) Nne, virutubisho lazima viwepo karibu na eneo la mizizi ili mizizi iweze kuvifi kia. 

Kiwango cha nyuzi joto, pH na unyevu ni tofauti kwa aina tofauti za mimea. Kwa hiyo kihalisia virutubisho vinaweza kuwepo kwenye udongo, lakini visiweze kunyonywa na mimea. Ujuzi wa pH ya udongo, umbile asili na historia unaweza kuwa wa manufaa sana kwa kutabiri ni virutubisho gani vinaweza kuwa pungufu. Kwa upande mwingine, virutubisho vikizidi sana vinaweza kuwa sumu kwa mimea. Hii mara nyingi hushuhudiwa na dalili za mmea kuunguzwa na chumvi lakini ukipima udongo wako nitakuambia utumie mbolea gani zaidi na kwa kiasi gani kulingana na ukubwa wa shamba lako na zao unalolima kitaalamu zaidi. Dalili hizi hujumuisha majani kuwa ya kahawia pembezoni, ikitengwa na sehemu za kijani na mduara mdogo wa njano. Mwelekeo huu wa majani kuwa kahawia, ambao ni kuonyesha kifo cha majani, kuanzia kwenye ncha na kuendelea hadi shina la jani kupitia pembezoni mwa jani.

Udongo usio na asidi wala alikali (huru) 

KIFAA CHA KUPIMIA UDONGO
kipimo huru cha pH Kipimo cha udongo cha pH, ambacho huonyesha uasidi au ualikali, kinahusika zaidi katika jinsi virutubisho vinavyoweza kupatikana kwa urahisi kwenye udongo, ikijulikana kama uyeyushaji wa virutubisho. Katika bara la Afrika, takribani theluthi moja ya udongo una asidi au kuna uwezekano kuwa na uasidi na theluthi nyingine sio ya chumvi wala alikali, aina zote hizi ni vigumu kudhibiti. Mimea inatofautiana jinsi inavyoathiriwa na kiwango cha chini au juu cha pH. Mimea mingine huvumilia au hata kupendelea kiwango cha chini cha pH, mingine inapenda kiwango cha juu cha pH. Udongo wenye pH chini ya 6.5 ambao huweza kurekebishwa na chokaa unaweza kuchukuliwa kwamba ni udongo wenye asidi lakini lazima iwekwe kwa kiwango kinachohitaji , fuata ushauri kabla ya kuweka. Potasiam, kalsiam na Magnezia inapochuja kutoka kwenye udongo, udongo huwa na asidi. Hii inaweza kutokea kama kuna mvua nyingi (au maji ya umwagiliaji) ambayo huondoa virutubisho, au iwapo mbolea nyingi ya madini yenye naitrojeni itakapotumika. Katika udongo wenye asidi, mizizi ya mimea haikui kawaida kutokana na ayoni za sumu za haidrojeni. Fosforasi haiwezi kusafi rishwa na upatikanaji wake hupungua. Shughuli nyingi za viumbe rafiki kama bakteria wa spishi za Azatobacter na bakteria wanaotengeneza nundu kwenye mikunde pia huathirika kadri asidi inavyoongezeka katika mazingira ya asidi, bakteria huambisha naitrojeni kidogo zaidi na kuozesha mabaki kidogo ya viumbe hai yenye kiwango kidogo cha sumu, hivyo hupelekea virutubisho vichache kupatikana. Kuongeza chokaa au mboji yenye pH ya juu (8) kutasaidia kuzimua asidi na kuongeza pH, ili upatikanaji wa virutubisho uongezeke. Udongo wenye alikali hutengenezwa kutokana na mkusanyiko wa sodiam inayoweza kutumika na mimea na pH ya juu. Udongo unaomwagiliwa ambao haupenyezi maji vizuri unaweza kusababisha udongo wenye alikali. Katika maeneo ya pwani, kama udongo una kaboneti, kuingia kwa maji ya bahari kunasababisha udongo wenye alikali inayotokana na kulundikana kwa sodiam kaboneti. pH ya udongo wenye alikali inaweza kurekebishwa kwa kutumia jasi. Kwa kila milli-ikwivalenti 1 ya sodiam kwa gram 100 za udongo, takribani tani 1.7 za jasi huongezwa katika ekari ya ardhi. Kama mahitaji ni tani 3 kwa ekari, iwekwe mara moja. Iwapo mahitaji ni tani 5 au zaidi kwa eka, uwekaji ugawanywe sehemu 3. Kuongeza molasi au kupanda mazao ya mbolea ya kijani na kuzifukia shambani kunaweza kusaidia kurekebisha udongo wa alikali.


 Muundo unaomeng’enyuka

Mizizi ya mmea hupendelea udongo wenye muundo unaomeng’enyuka, kama mkate uliookwa vyema. Udongo kama huo unapitisha hewa vizuri na mizizi ya mmea inaweza kupenya kwa urahisi. Hii inaruhusu mizizi kukua kwa kwenda sehemu pana na chini zaidi ili kupata virutubisho zaidi vya kusaidia ukuaji mzuri. Mchanganyiko wa udongo pia ni kiashiria muhimu cha uwezekano wa kutumia udongo huo. Udongo ambao una chembechembe za kutosha inasemekana “unalimika vizuri”. Muundo mzuri wa udongo pia huchangia katika kupunguza mmomonyoko wa udongo wa juu, kwani maji hupenya kirahisi kuingia kwenye udongo na chembechembe za udongo huzuia matone ya mvua.


 Shughuli nyingi za kibiolojia

 Hata kama hatuvioni viumbe vingi vya udongo vikifanya kazi zao, viumbe wengi wa udongo ni muhimu sana kwa ubora na rutuba ya udongo. Vinachangia katika kubadili mabaki ya mazao na mbolea za asili na kufanya mboji, kuboresha afya ya mmea kwa kudhibiti wadudu na vijidudu vya magonjwa na kusaidia kuachia virutubisho kutoka kwenye chembe za madini. Shughuli nyingi za kibiolojia ni ishara ya udongo wenye rutuba. Viumbe vingi vya udongo hupendelea mazingira sawa na yale ya mizizi ya mimea: hali ya fukuto, nyuzijoto za wastani, hewa na mboji ni muhimu zaidi kwao. Vingi huathirika kwa urahisi na mabadiliko katika unyevu wa udongo na nyuzi joto. Shughuli yao kwa ujumla iko chini iwapo udongo ni mkavu, una maji mengi au joto kubwa. Iwapo udongo ni mgumu, umekauka au una mboji kidogo sana, unakuwa kama tofali la zege na viumbe wa udongo hawawezi kufanya kazi nzuri. Hata bakteria, pamoja na udogo wao, hawawezi kufanya kazi katika udongo uliokufa. Mzunguko mzuri wa hewa ndani ya udongo ni muhimu kwa maendeleo yao. Shughuli zinakuwa nyingi zaidi katika udongo wenye uvuguvugu na unyevu pale “chakula’” kinapopatikana.


 Kupima rutuba ya udongo

 Uchambuzi wa udongo

 Wakulima wanaweza wakagundua kwamba wakiweza kufanya uchambuzi wa udongo wao katika maabara ni jambo la manufaa linalowawezesha kufahamu habari zaidi kuhusu rutuba ya udongo wao. virutubisho vinyonywe kutoka kwenye udongo hutegemea vipengele vingi kwenye udongo, kama vile shughuli za kibiolojia. Wakati uchambuzi wa udongo unaweza kutoa majibu mazuri kwa udongo uliorutubishwa na mbolea za madini, shughuli nyingi za viumbe kwenye udongo katika udongo unaosimamiwa kwa kilimo hai huweza kupelekea upatikanaji mzuri zaidi wa virutubisho, hivyo kufanya matokeo ya uchambuzi kutofaa. Uchambuzi wa kikemikali wa udongo unaweza kutumika katika kuchambua kiwango cha asidi kwenye udongo (pH) au kwa kuchunguza upungufu au sumu zitokanazo na virutubisho kama vile Fosfora (P), Potasiam (K) au Zinki (Zn). Wakulima wa kilimo-hai wangependa kujua na kusimamia kiwango cha mboji kwenye udongo. Kwa udongo ambao umekuwa na matatizo kama vile mavuno machache kwa miaka mingi mfululizo, kufanya uchambuzi wa kawaida wa udongo kuangalia Fosfora, pH na mboji huweza kwa uhakika kuonyesha nini kifanyike ili kuboresha rutuba ya udongo. Uchambuzi wa kibiolojia wa viumbe vya udongo lazima ufanyike katika maabara zilizotengenezwa mahususi kwa ajili hiyo na ni zoezi ghali kidogo. Iwapo vipimo vya udongo vitatumika, wakulima wahakikishe kwamba vipengele husika vinachunguzwa na matokeo ya vipimo yanajadiliwa kwa kina na mtaalamu. Kwa wakulima wengi wa Tanzania, inaweza kuwa inafaa zaidi kutumia sepeto au jembe kwa ajili ya utambuzi na kuchimba udongo ili kuelewa vizuri zaidi aina zao za udongo na kuwekeza kwenye rutuba ya udongo kwa jumla. wataalamu wawahimize wakulima kuangalia shughuli za viumbe wa udongo ambao wanaozesha mimea na kuangalia hatma ya mimea baada ya kuozeshwa. Hii inaweza kuwa sehemu ya utambuzi kwa kutumia sepeto, lakini pia inaweza kuwa hatua ya kwanza kutambua udongo kama mfumo wa ikolojia ulio hai na unaofanya kazi.


 Changamoto zinazoambatana na mbolea za madini 

 Virutubisho katika mbolea za madini huyeyuka kwa urahisi, na hunyonywa kwa urahisi na mmea, lakini pia kuchujika nje ya udongo kwa urahisi (hasa naitrojeni). Inabidi mbolea hizi zitumike kwa uangalifu mkubwa ili zisiishie kuchafua chemchem au maji ya chini ya ardhi, ambayo husababisha matatizo ya kiafya kwa binadamu. Madini ya Naitreti yanayogundulika katika maji ya visima, kwa mfano hujulikana kusababisha kasoro katika mfumo wa chembe chembe nyekundu za damu (methaemoglobinaemia), ugonjwa unaojulikana pia kama “dalili za mtoto wa bluu” ambapo damu inakosa oksijeni kwa hiyo tunashauri wakulima kupima udongo ili kujua ni mbolea gani unatakiwa utumie, kwa kiwango gani? katika zao husika ili tuweze kuwa na ufanishi katika kilimo na utunzaji wa mazingira na vyanzo vya maji kwa ajili ya afya zetu(hasa maeneo ya pwani ambapo wanatumia sana maji ya visima)

karibu kwa huduma ya kupima udongo na ushauri pia ukitaka masomo haya kwa mfumo wa pdf wasiliana na mimi
p
pia tuna maabara ya kisasa kwa ajili ya kupima udongo na baada ya hapo tunakupa ripoti yenye maelekezo ya nini cha kufanya kuendana na majibu husika 


soma zaidi kuhusu udongo Njia za kuondoa magadi shambani,Njia rahisi ya kutambia udongo wako

Eng Octavian Lasway
0763347985/0673000103
Irrigation and Water resources Engineering 
Sokoine University of Agriculture


Wednesday, 23 May 2018


Embe ni tunda linalotokana na mti wa muembe, hupandwa kwa njia ya mbegu  kutoka kwenye tunda lilokwisha komaa au kuiva vizuri.

NAMNA YA KUANDAA MBEGU,
Mbegu nzuri huchaguliwa kutoka kwenye tunda lenyewe na kumenywa vizuri kwa ajili ya kuchukua kiini cha ndani, baada ya kutoa kokwa la nje, baaada ya hapo mbegu hufungwa vizuri kwenye tissue na kuachwa siku tatu (3) ikiwa ndani ya mfuko wenye unyevu kiasi, na siku ya 3 hutolewa na kupandwa kwenye kiriba, pia unaweza kuipanda moja kwa moja kwenye kiriba bila kuifunga kwenye tissue, faida za kuifunga kwenye tissue ni kuirahisisha kuota mapema.

NAMNA YA UPANDAJI WA MBEGU KWENYE VIRIBA.
kwanza viriba huandaliwa kwa kujazwa udongo mzuri wenye virutubisho vya kutosha, na upandaji wa mbegu hufuata, weka shimo kidogo ndani ya kiriba chako na weka mbegu kwenye hilo shimo,upande wa mgongo (chini) wa mbegu yako uwe juu na upande wa kiini uwe chini, baada ya hapo rudishia udongo wako taratibu na mwagilia maji kiasi.Pia wengine hupanda mbegu moja kwa moja shambani bila kukuzia kwanza miche kwenye kitalu. baada ya hapo miche huachwa na kukua baada ya miezi 3 huhamishiwa shambani.
Katika uzalishaji wa zao la miembe kuna njia mbili, 
 kuna ambayo; 
1.huchukua muda mrefu  kukua  
2. huchukua muda mfupi kukua hadi kufikia tunda, 

Inayochukua muda mrefu kukua ni ile ambayo hupanda moja kwa moja shambani na kuendelea kutunzwa hadi kufikia tunda, huchukua miaka 7 na zaidi hadi 15, 

muda mfupi ni ile inayofanyiwa kiunganishi (grafting) kutoka kwenye mche wenyewe (root stock) na kikonyo (scion) kutoka kwenye mti mkubwa ambayo tayari ulishatoa matunda, ya muda mfupi huchukua miaka 2.5 hadi 3 tayari kwa kuanza kutoa matunda.


FAIDA ZA KUUNGANISHA (GRAFTING) KWENYE MICHE YA EMBE.
  • hufanya mche uweze kukua kwa haraka na urahisi vizuri
  • hutoa nafasi ya kuchagua ni aina gani ya embe unahitaji kuzalisha kulingana na soko au upendeleo wako mwenyewe
  • huvumilia kushambuliwa na magonjwa na wadudu
  • unaweza kuzalisha maembe kipindi ambacho sio msimu wake.
aina za embe zinazotokana na kuunganisha au (grafting) ni Tommy, Kent, Red Indian, Alphonso,Keit, Dodo pamoja na borobo buyuni, yote hupendelewa sana sokoni nani matamu.

NAMNA YA UPANDAJI WA MICHE YA EMBE.

Kuchimba mashimo.

Miche ya embe hupandwa kwa nafasi ya mt  7-7 kati ya mche na mche na mt 7-7kati ya mstari na mstari shimo linatakiwa  liwe na kina cha ft-3 na upana kutegemea hali ya udongo. Waka wa kuchimba shimo udongo wa juu (wenye rutuba) na ule wa chini (usio na rutuba) lazima utenganishwe wa juu unaweza kuwekwa kulia na  wachini kushoto .

Kufukia mashimo.
Chukua samadi debe 1-2 changanya na udongo wa juu (ulioweka kulia) jaza mchanganyiko wa samadi na udongo ndani ya shimo hadi utengeneze mwinuko wa kitako cha 100 cm toka usawa wa ardhi,
Kupanda miche.
Kata mizizi inayotokeza nje ya mfuko, kabla ya kutoa, weka mche ndani ya shimo kisha chana hiyo nylon na kutoa taratibu hiyo nylon ili udongo usiachane na mizizi, ukishindilia kiasi, fukia shimo kwa udongo hadi kufikia sehemu inayotenganisha shina na mizizi ya mche. 



Namna ya kutunza miche baada ya kupanda.
Magugu huzuia miche kukua vizuri wakati ikiwa midogo au michanga, wakati wa kupalilia hakikisha hauharibu mizizi kwa kuikata.
Kilimo mseto.
Wakati miembe ikiwa michanga panda mazao ya muda mfupi katikati ya mstari kama vile kunde na maharage kwani mazao haya huzuia magugu kuota  na huongeza rutuba na thamani ya shamba.
Kuweka matandazo (mulching).
Nyasi  (mulching) husaidia kuhifadhi maji ardhini na hupunguza uotaji wa magugu na pia ya kioza huongeza rutuba ya udongo, hakikisha shina haligusani na matandazo ili kupunguza athari za mchwa na moto.


pia miche iliyo tayari ya miembe pamoja na miche mingine yote ya matunda kama vile parachichi, machungwa, chenza, ndimu, limau, passion, mapera,komamanga,papai fenes, stafeli miti ya mbao n.k inapatikana,

kwa huduma ya uzalishaji, utunzaji pamoja na ushauri wa miche mbalimbali ya matunda na upatikanaji wake tunapatikana Morogoro- Nanenane, popote ulipo pia tunakutumia.




Veronica J Joseph 
Bsc Horticulture
Phone; 0766856431
Email:veronicajj94@gmail.com 

UKUAJI WA MATUMIZI YA TEKNOLOJIA KWENYE KILIMO 


Na 
Eng Octavian Lasway 
Irrigation and water resources engineer 
+255763347985/0673000103 
Katika ulimwengu wa sasa ambao maendeleao  na mgeuzi mengi yamefanyika basi kilimo pia kinaendelea kwa kasi hiyo hiyo kama sekta nyingine. Kuanzia zama za mawe, chuma ....n.k tumekuwa tukisoma na kuona namna ambayo mabadiliko ya teknolojia yanavyoathiri biashara na mfumo wa maisha ya watu. Hii yote ni namna ambayo mwanadamu anapambana na mazingira ya kujaribu kuifanya dunia iwe mahali salama Zaidi pa kuishi , lakini pia mabadiliko hayo au namna ya ukuaji wa teknolojia huwa na faida na madhara pia hasa kwenye sekta inayohusu ulaji na afya za watu kama kilimo.

Kuanzia miaka 1990s mabadiliko makubwa yamefanyika kwenye sekta nyingi ikiwepo kilimo kutokana na ukuaji wa matumizi ya kompyuta na mtandao yaani internet  

1. ELIMU 




Kutokana na ongezeko kubwa la mawasiliano na kompyuta sii rahisi mtu yoyote kufanya jambo bila kusoma/ kuingia kwenye mtandao na kuona au kupata elimu juu ya jambo hilo, wakulima wengi wamekuwa waelewa na wasomaji wazuri katika shughuli zao hii elimu husaidia katika kujua mambo mengi Zaidi kama mbegu bora, matumizi sahihi ya madawa na mbegu na kupata uelewa wa shughuli za kila siku katika mashamba yao. 
    Ndio sababu wauzaji na wasambazaji wa pembejeo za kilimo hawataweza kuuza sana kwa kigezo cha punguzo la bei peke yake bali kwa namna ambayo wataweza kuwaelezea na kuwashauri wakulima juu ya ubora na manufaa ya bidhaa husika kwa mfano wakulima wengi watahoji namna ambayo mpando wa msimu huu utaadhiri msimu ujao, athari za kimazingira , afya ya mlaji na uongezaji wa dhamani na mfumo mzima wa mnyororo wa dhamani 

2. Big DATA ( Computer generated information)


katika hili tumeona makampuni makubwa yakiendelea na kupata faida baada ya kuwa chanzo kikubwa cha data , kama ilivyo kupata taarifa ni muhimu sana kabla ya kufanya maamuzi sio tuu ukiwa shamba bali hata mtaalamu au muuzaji katika kumhudumia mkulima , mfano mzuri ni pale unapoenda dukani kununua mbolea ya kukuzia au kupandia mara nyingi muuzaji au mnunuzi humwambia nipe UREA au DAP lakini swali la kujiuliza ni kwamba unapoenda kununua je? kwanini unaweka UREA? je shamba lako lina upungufu wa nitrojeni? au kwa nini unatumia DAP? je shamba lako lina upungufu wa Fosforasi? kama ni ndio kwa kiwango gani? ili ujue kiwango sahihi cha kuweka mbolea lazima uwe/muuzaji awe na data za shamba lako

    Ukuaji wa teknojia katika data umerahisha ufanisi wa biashara na uboreshaji wa mavuno/ mapato kwa wakulima wengi walio endelea zipo teknlojia ambazo husaidia kupata data ili huduma inayotolewa hasa kwenye kilimo ziweze kuendana na mahali, zao, hali ya hewa husika mfano wa Teknolojia hizi ni Agrivi, Farmlog, farmlogic, farmworks, UAV Data na nyingine nyingi.

3. Agriculture Robot 

Kukua kwa teknolojia  lengo lake ni kuhakikisha kazi zinafanywa kwa usahihi na kwa muda mfupi ili kuongeza kipato na mavuno bora, katika hili tunamzungumzia Kijana mmoja Aitwaje Jorge ambae alileta mapinduzi kwenye kilimo na mwaka mwaka 2011 alianzisha kampuni ya Blue River Technology ambao ilianza kufanya utafiti na kuleta mageuzi kwenye kilimo kwa kubuni robot ambazo zimesaidia kupalilia kwa kutumia dawa, kuweka mbolea, kuvuna, kumwagilia na kuweza kuhisi uwepo wa wadudu waharibifu kwenye shamba, na hii ilisababisha kampuni kubwa duniani ya zana za kilimo ya John Deere kuinunua kampuni hii ndogo John Deere robot farming technology

4. Mrejesho wa soko 


Katika hili tumeshughudia mapinduzi makubwa kwenye mifumo ya masoko na hasa uuzaji na usambazaji , hasa kwa kutumia mtandao wa internet (IoT) internet of things 
    Imekuwa rahisi sasa kwa mkulima kujua mlaji anataka nini ili aweze kumzalishia na hii ndio inaweza kufafanua malengo ya mwisho ya uwekezaji mfano mzuri ni wa mitandao ya wakulima wa marekani na ulaya kama Amazon, na nyingine nyingi kwa hapa Tanzania tunayo Ninayo na nyingine nyingi

Zipo teknolojia nyingine nyingi kuendana na mahitaji na mazingira ya watumia kama computerized drip irrigation, Advanced processing machines, genetic engineering (hii husaidia kwenye uzalishaji wa mbegu bora zaidi) 
soma zaidi kuhusu Irrigation technologyHorticulture technologyAgronomy



        



Monday, 7 May 2018

              TARIMO ONIONS PROJECT PLAN- CHEKERENI.


UTAMBULISHO.

Huu ni mpango mkakati au mpango kazi wa Mradi kwa mmiliki wa mradi Mr. Tarimo, mkazi wa Chekereni - Moshi. Kwa kadiri ya Namna tulivyopima udongo katika shamba lako

YouTube

visitors

LIKE US ON FACEBOOK

AGRICULTURE LAND

Mostly Visited

GREEN APP